Yazı İçeriği
Bebeklik ve okul öncesi dönem, bir çocuğun gelişim adımlarının en hızlı izlendiği evredir. Birçok ebeveyn, çocuklarının akranlarından farklı davrandığını hissetse de "konduramama" veya "büyüyünce düzelir" algısı yüzünden doktora başvurmayı erteleyebilir. Ancak otizm spektrumunda erken teşhis, çocuğun tüm geleceğini değiştirebilecek tek anahtardır. 12. aydan itibaren belirginleşen ve okul öncesi dönemde (2-5 yaş) iyice kristalize olan otizm belirtilerini bilmek, ailelerin alarm durumuna geçmesini ve vakit kaybetmeden bilimsel eğitime başlamasını sağlar.
Sosyal ve İletişimsel Kırmızı Çizgiler
Okul öncesi dönemde otizmin en net belirtileri sosyal etkileşim ve iletişim alanlarında kendini gösterir. Çocuğunuz:
Adı söylendiğinde dönüp bakmıyorsa (işitme problemi olmadığı halde tepkisiz kalıyorsa),
Göz teması kurmaktan kaçınıyor, sizinle doğrudan saniyelerce bakışmıyorsa,
İsteklerini parmağıyla işaret ederek göstermek yerine sizin elinizi tutup nesnenin üzerine koyuyorsa,
Akranlarının oynadığı oyunlara ilgi duymuyor, onlarla oynamak yerine odanın bir köşesinde tek başına kalmayı tercih ediyorsa, sosyal-iletişimsel alanda ciddi bir risk var demektir.
Davranışsal Rutinler ve Sınırlı İlgi Alanları
Otizmin ikinci büyük ayağı ise tekrarlayıcı davranışlar ve rutinlere aşırı bağlılıktır. Çocuğun oyuncak arabalarla sürmek yerine onları tekerleklerini çevirerek yan yana kusursuz bir sırayla dizmesi, kendi etrafında veya odanın içinde sürekli amaçsızca dönmesi, ellerini kuş kanadı gibi çırpması (kanat çırpma eylemi) belirgin motor belirtilerdir. Ayrıca evdeki eşyaların yerinin değişmesine, her gün gidilen yolun dışına çıkılmasına karşı aşırı öfke nöbetleri geliştiriyorsa, bu durum rutinlere bağımlılığın göstergesidir. Bu belirtilerden birkaçını çocuğunuzda gözlemliyorsanız, zaman kaybetmeden bir çocuk psikiyatristine başvurmanız hayati önem taşır.