Yazı İçeriği
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) veya otizme eşlik eden yüksek hiperaktivite/dürtüsellik, çocukların okul sıralarında oturmasını, yönergeleri takip etmesini ve akademik olarak potansiyellerini ortaya koymasını engelleyen en büyük bariyerlerden biridir. Dürtüsel bir çocuk, duracağı ve bekleyeceği zamanı bilemez; tehlikeleri öngöremez, sürekli hareket halindedir ve dikkat süresi saniyelerle sınırlıdır. Bu çocukları sürekli "Otur", "Yapma", "Dinle" diyerek sözel olarak baskılamaya çalışmak tamamen etkisiz bir yöntemdir. Çözüm, hareket eğitimi yoluyla beynin frenleme (inhibisyon) mekanizmasını güçlendirmektir.
Hiperaktivitenin Arkasındaki Nörolojik Gerçek
Toplumda hiperaktif çocuklar genellikle "şımarık veya söz dinlemez" olarak yaftalanır. Oysa gerçek tamamen nörolojiktir. Hiperaktif çocukların beyinlerindeki ön bölge (prefrontal korteks), yani planlama, dikkat ve dürtü kontrol merkezi, tipik çocuklara göre daha yavaş çalışır veya uyaran eksikliği çeker. Çocuk, beyninin bu bölgesini uyarabilmek ve uyanık tutabilmek için içgüdüsel olarak sürekli hareket eder, kıpırdanır ve dürtüsel davranır. Yani hareket etmek, çocuğun odaklanabilmek için geliştirdiği istemsiz bir savunma mekanizmasıdır. Doğru hareket eğitimi, bu enerjiyi odaklanmaya dönüştürür.
Koordinasyon Parkurları ile Beyni Eğitmek
Akademimizde uygulanan dürtüsellik ve hiperaktivite hareket programlarında, çocuğun hareket ihtiyacı elinden alınmaz; tam aksine, bu hareket "yapılandırılmış bir disipline" sokulur. Çocuk denge tahtasındayken elindeki topu belirli bir hedefe atmak, karmaşık bir engel parkurunda sıralı adımlar atmak (önce sağ ayak, sonra sol el vb.) zorundadır. Bu tür amaca yönelik koordinasyon egzersizleri, beynin prefrontal korteksini yoğun bir şekilde çalıştırır. Çocuk hareket ederken aynı zamanda durmayı, beklemeyi, sırasını takip etmeyi ve dürtülerini frenlemeyi öğrenir. Seanslar ilerledikçe, beynin motor kontrol ağları güçlenir; bu da masa başı derslerde ve günlük hayatta daha uzun süre odaklanma ve sakin kalma olarak çocuğa geri döner.