Yazı İçeriği
Özel eğitim sürecinde karşılaşılan inatçılık, nesne fırlatma, ısırma, kendine zarar verme veya yoğun ağlama krizleri gibi problem davranışlar, çocuğun hem kendi gelişimine ket vurur hem de çevresi için bir güvenlik riski oluşturur. Bu tür kriz anlarında paniğe kapılmak, çocuğa bağırmak ya da pes edip istediği her şeyi vermek davranışı daha da kötüleştirmekten başka bir işe yaramaz. Akademimizin tescilli ve bilimsel yöntemi olan DATHE Protokolü (Davranışsal Adaptasyon ve Temel Harekete Dayalı Eğitim), problem davranışları tamamen güvenli, kontrollü ve kalıcı bir şekilde yönetmenin haritasını sunar.
Davranışın Mesajını Okumak ve Güvenli Sınırlar
DATHE Protokolü'nün ilk kuralı, problem davranışı bir düşman olarak görmeyi bırakıp, onun altındaki mesajı okumaktır. Sözel iletişim becerisi sınırlı olan otizmli bir çocuk için öfke nöbeti aslında bir çığlıktır; "Burası çok gürültülü", "Bu görev bana çok zor geldi" ya da "Bana dikkatini ver" demenin bir yoludur. Protokolümüz kapsamında uzmanlar, kriz anında çocuğun fiziksel olarak kendine veya çevreye zarar vermesini önleyecek güvenli tutuş ve alan yönetimi tekniklerini uygular. Ses tonu her zaman nötr ve sakin tutulur. Asla ceza verilmez; ancak çocuğun hırçınlık yaparak görevden kaçmasına veya ödül elde etmesine de müsaade edilmez (davranışın işlevsiz bırakılması).
Hareket Temelli Regülasyon ve Kalıcı Dönüşüm
DATHE Protokolü'nü diğer yöntemlerden ayıran en büyük fark, davranış yönetiminde "temel hareket" prensibini kullanmasıdır. Kriz sonrasında sakinleşme eğilimine giren çocuk, hemen masa başına oturtulmaz; beynindeki aşırı yüklenmeyi deşarj edecek özel hareket serilerine (itme, çekme, ağır motor girdiler) yönlendirilir. Vücut farkındalığı ve hareket yoluyla regüle olan çocuk, mantık ve öğrenme kapılarını yeniden açar. Son aşamada ise çocuğa, hırçınlaşmak yerine "Mola istiyorum" kartını göstermesi ya da sakin bir şekilde işaret etmesi öğretilir. Olumlu alternatif davranış pozitif pekiştirme ile kalıcı kılınırken, problem davranış güvenle söndürülür.