Dil ve Konuşma Terapisinde Ekolali (Ses Taklidi) Nedir? Nasıl Yönetilir? - BÜYÜKÇEKMECE

Otizm spektrumundaki çocukların dil gelişim evrelerinde en sık karşılaşılan durumlardan biri ekolalidir. Ekolali, çocuğun duyduğu kelimeleri, cümleleri veya sesleri, anlamını tam olarak kavramadan aynen taklit ederek tekrarlamasıdır. Bu tekrarlar, televizyondan duyulan bir reklam repliği, annenin az önce sorduğu "Su ister misin?" sorusu veya aylar önce duyulmuş bir çizgi film cümlesi olabilir. Birçok aile ekolaliyi tamamen olumsuz bir "takıntı" olarak görse de dil ve konuşma terapisinde ekolali, çocuğun konuşmaya geçiş yapacağına dair çok güçlü bir iletişim köprüsüdür. Anlık Ekolali ve Gecikmiş Ekolali Arasındaki Farklar Ekolali iki ana gruba ayrılır: Anlık ekolali, çocuğun kendisine söylenen sözü duyduğu anda tekrarlamasıdır. Örneğin siz "Adın ne?" dersiniz, çocuk da aynı ses tonuyla "Adın ne?" der. Gecikmiş ekolali ise çocuğun geçmişte duyduğu ses kalıplarını saatler, günler veya aylar sonra, genellikle alakasız görünen anlarda kendi kendine mırıldanmasıdır. Unutulmamalıdır ki ekolali her zaman anlamsız değildir; çocuk bazen kaygılandığında kendini sakinleştirmek için, bazen de sadece sizinle iletişimde kalabilmek için bu hazır ses kalıplarını birer yapı taşı olarak kullanır. Ekolaliyi İşlevsel İletişime Dönüştürme Stratejileri Dil ve konuşma terapisinde ekolali yaşayan bir çocuğa asla "Sürekli aynı şeyi söyleme, sus" denilmemelidir. Ekolali, çocuğun ses tellerini kullanabildiğini ve kelimeleri üretebildiğini kanıtlar; tek eksik, bu kelimelere işlev kazandırmaktır. Terapi sürecinde ve evde şu adımlar izlenir: Soruları Değiştirin: Çocuğa "Su ister misin?" diye sormak yerine (çocuk bunu aynen tekrarlayacaktır), elinizde suyu göstererek doğrudan "Su istiyorum" deyin ve onun bu cümleyi ekolali yapmasını sağlayın. Böylece doğru eylemle doğru cümleyi eşleştirmiş olur. Seçenek Sunun: "Süt mü istersin, meyve suyu mu?" diyerek çocuğun son duyduğu kelimeyi seçmesini sağlayabilir, ardından seçtiği nesneyi işlevsel olarak ona teslim ederek kelimenin gücünü öğretebilirsiniz.