Yazı İçeriği
Ebeveynlerin çocuklarını gözlemlerken en çok endişelendiği ve internet arama motorlarında sıklıkla yanıt aradığı konulardan biri de çocukların sergilediği bazı sıra dışı, tekrarlayıcı fiziksel hareketlerdir. Çocuğun kendi etrafında dakikalarca dönmesi, durduğu yerde öne arkaya sallanması, ellerini kuş kanadı gibi çırpması (flapping), parmak ucunda yürümesi veya gözlerinin önünde parmaklarını sürekli oynatması ebeveynlerde haklı olarak "Acaba bu durum otizm belirtisi mi?" sorusunu doğurur. Psikoloji ve özel eğitim literatüründe stereotipi veya öz-uyarım (stimming) olarak adlandırılan bu hareketler, genellikle çocukların sinir sistemlerinin dış dünyayla baş etme yöntemidir ve dikkatle analiz edilmesi gerekir.
Bu tür tekrarlayıcı hareketler, her zaman tek başına otizm spektrum bozukluğu anlamına gelmez; ancak çok güçlü birer sinyaldir. Çocukların bu hareketleri yapmasının temel nedenlerinden biri, sinir sisteminin maruz kaldığı yoğun duyusal açlık ya da tam tersi duyusal aşırı yüklenmedir. Örneğin, vestibüler (denge) sistemi zayıf olan bir çocuk, beynine denge uyarısı göndermek için sürekli dönmek veya sallanmak ister. Dokunsal veya işitsel aşırı hassasiyeti olan bir çocuk ise çevredeki gürültüden duyduğu kaygıyı sakinleştirmek için ellerini çırparak kendini regüle etmeye çalışır. Bu durumda yapılması gereken en doğru adım, çocuğun bu hareketlerini sert bir şekilde engellemeye çalışmak veya kızmak değildir; çünkü bu tepkiler kaygıyı daha da artırır. Yapılması gereken, vakit kaybetmeden bir duyu bütünleme ve özel hareket eğitimi uzmanına başvurarak çocuğun kapsamlı bir duyusal profil analizini yaptırmaktır. Doğru yönlendirilmiş hareket parkurları ve duyu bütünleme seansları sayesinde çocuk, beyninin ihtiyaç duyduğu o uyarıları güvenli yollardan alır ve bu tekrarlayıcı hareketler zamanla minimuma iner.
